Η Εταιρεία Μελέτης Οχυρωματικής Γραμμής Μεταξά 1936 – 1941 «Γοργύρα», είναι Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ιστορικών ερευνών με έδρα στην πόλη των Σερρών. Αποτελεί την πρώτη ιδιωτική πρωτοβουλία, που εργάζεται διακριτικά και μεθοδικά, για την ανάδειξη και διατήρηση της ιστορικής μνήμης τηςοχυρωματικής Γραμμής Μεταξά, που αποτέλεσε το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο που έλαβε χώρα στην Ελλάδα τον 20ο αιώνα.
Πλαισιώνεται από μια ομάδα ιστορικών, συγγραφέων και ειδικών συνεργατών (τοπογράφων, πολιτικών μηχανικών) με κοινό παρανομαστή, την ελληνική οχύρωση της περιόδου 1936-1941, την αποκαλούμενη και οχύρωση Μεταξά. Εκ των μελών της είναι οι συγγραφείς και ερευνητές, Κώστας Λαγός, Πλάτων Περαρής, Νίκος Β. Γκιρμπάτσης και Κωνσταντίνος Κυρίμης.
Σκοπός της Γοργύρα είναι να ανασύρει από την ιστορική λήθη, το σύνολο των οχυρώσεων της Γραμμής Μεταξά και των λοιπών ελληνικών οχυρωματικών έργων της περιόδου 1936-1941. Παράλληλα συνδράμει με συντεταγμένες δράσεις, προκειμένου να αποκατασταθεί το «χαμένο» αρχειακό υλικό της Οχύρωσης Παραμεθορίου Ζώνης 1936 – 1941, που δεν διασώζεται στο αρχείο της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ),ενδεχομένως να απωλέστηκε κατά τη διάρκεια της κατοχικής περιόδου 1941-44.
Όραμα της Γοργύρα είναι η ανάδειξη του συνόλου της οχυρωματικής Γραμμής Μεταξά, η πολιτιστική ευαισθητοποίηση για τη συντήρηση των οχυρώσεων και την μετατροπή τους χώρους ιστορικής μνήμης.
Προς αυτήν την κατεύθυνση εστιάζουμε τη μελέτη και την έρευνά μας, στον εντοπισμό και την καταγραφή οχυρωματικών έργων, που αναφέρονται σε εκδόσεις της ΔΙΣ και σε εκθέσεις διοικητών Ταγμάτων – Συνταγμάτων – Οχυρών, για την πολεμικής τους δράση κατά την γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του 1941, πλην όμως δεν διασώζονται οι κατασκευάστηκες λεπτομέρειες των έργων (π.χ. ακριβή θέση, διάταξη καταφυγίων, όψεις-κατόψεις). Το ερευνητικό προϊόν των μελετών υποβάλλεται στη ΔΙΣ για αξιολόγηση.
Με γνώμονα πάντα την υπεύθυνη ενημέρωση, οι δημοσιεύσεις της Γοργύρα είναι τεκμηριωμένες εργασίες, προϊόντα έρευνας πεδίου και αναζήτησης ιστορικών πηγών, και όχι διαδικτυακά αλιεύματα, μυθοπλασίες ή αόριστες γενικεύσεις. Παράλληλα οι δράσεις της Γοργύρας επεκτείνονται διακριτικά στο σύνολο της οχύρωσης Μεταξά, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, αλλά και στα ναυτικά οχυρά της περιόδου 1936-1941, με σεβασμό πάντα στο έργο και την αποστολή των Στρατιωτικών Αρχών, που εποπτεύουν τις αμυντικές περιοχές, πειθαρχώνταςστις υποδείξεις τους.
Ένα σύντομο ιστορικό και με σημαντικότερα ορόσημα της Γοργύρα που αποδεικνύει ότι πρωτοπόρησε και πρωτοπορεί, στην έρευνα επί της οχυρωματικής Γραμμής Μεταξά είναι τα παρακάτω:
- Οι πρώτες παράλληλες ιστορικές έρευνες και αναζητήσεις του Κώστα Λαγού, Πλάτων Περαρή και Νίκου Γκιρμπάτση, ξεκίνησαν στις αρχές του 2000, δεν περιορίζονταν μόνο σε ένα «brand name» της ελληνικής οχύρωσης, αλλά στο σύνολό της οχυρωματικής Γραμμής Μεταξά. Αυτές οι έρευνες οδήγησαν στη συγγραφή δύο ιστορικών τόμων, Η Μάχη των οχυρών: 6-10 Απρίλιου 1941 (2008)και τη Στενωπό Ρούπελ: Ο αγώνας των οχυρών κατά τη γερμανική εισβολή (2009).